Karikatürün Tarihi

Karikatürün Tarihi

Karikatür Zamanı 08.11.2018

Karikatür sanatı bilinen aksine çok eski zamanlara ve devirlere dayanır. Yapılan eski dönemlere ait kazılarda ortaya çıkarılan vazolarda ve duvarlarda farklı karikatür örnekleri görülmüştür. Günümüzde bilindiği haliyle karikatür ise Rönesans devri ile başlamış ve gelişim göstermiştir. Sadece yaptığı dünyaca ünlü resimler ile değil, sanatın ve bilimin birçok dalında çok önemli eserlere öncülük etmiş ve çok önemli eserlere imza atmış olan Leonarda Da Vinci, çok az bilinmesine rağmen modern karikatür örnekleri de ilk olarak onun tarafından sergilenmiştir. Da Vinci halkın her kesiminden insanı gözlemleyerek kusurlarını modelleyen çalışmalara imza atmıştır ve bunu yaparken de doğal olanın yapılan portrelerden çok daha çarpıcı olduğu vurgusunu yapmıştır. Rönesans döneminde ortaya çıkan modern karikatür sanatı kısa sürede Fransa ve italya’daki aristokrat kısmında yaygınlaşmıştır.

Matbaanın bulunması ve ardından gelen baskı makinasının icadı birçok alanda olduğu gibi karikatür sanatı alanında da gelişimi hızlandırmış, daha yaygın hale gelmesini sağlamış ve aristokrasiye sıkışıp kalmaya başlamış bu sanat dalı, halka daha kolay ulaşır olmuştur. Daha önceki dönemlerde vazo, taş, duvar, zemin, tavan gibi alanlarda uygulanabilen karikatür sanatının hem uygulaması hem de sunulması pek kolay olmuyordu.

 

Siyasi Karikatürler

On sekizinci yüzyılda yaşayan ve modern karikatür sanatının en önemli isimlerinden olan İspanyol ressam Goya ve İngiliz ressam William Hogarthda, eserlerinde siyasi konuları kullanmış ve büyük ilgi uyandırmışlardır. Günümüzde de oldukça yaygın olan siyasi karikatürler 18. yy’dan itibaren popüler olmaya başlamıştır aslında.

 

Karikatür Gazeteleri

Modern karikatürün gazetelere taşınması da Fransız bir ressamın öncülüğünde 19. Yüzyılda olmuştur. Hatta modern karikatürün ilk çıktığı günden itibaren hem gelişmesinde hem de daha var olma aşamasından büyük emeği olan Fransa da 1831 yılında “La Caricature Gazetesi” yani ilk karikatür gazetesi kurulmuştur. Avrupa’da o dönemde hemen her konuda rekabet içinde olan Almanya ve İngiltere’de Fransa’yı takip ederek modern karikatür sanatını gazetelere taşımıştır.

Avrupa’da karikatür sanatını ilk defa gazetelere taşıyan Fransa olmuş iken, ilk karikatür kitabını çıkaran ve yayılmasını sağlayan ülke ise İngiltere olmuştur. Mary Darly’nin hazırladığı ve “A Book of Caricaturas” adını verdiği eseri, 1762 yılında İngiltere’de yayımlanmıştır. Fransızların karikatürü gazetelere taşımasından neredeyse 100 yıl öncesinde İngiltere de bir karikatür kitabı yayınlanmıştı bile.

Türkiye’de ise Teodor Kasap’ın Diyojen dergisinde ilk karikatür görüldü. Cem isimli karikatürist ise kendi ismiyle çıkarttığı karikatür dergisinde ilk kez politik karikatürler yayınlamıştır.