Karikatürün Tarihi Gelişimi

Karikatürün Tarihi Gelişimi

Karikatür Zamanı 18.07.2018

 

Karikatür çizgiler ile gerçek hayattaki olayları mizahi bir dille kaleme almakta olup karikatür tarihi bir hayli eskilere dayanmaktadır. Ülkemizde son zamanlarda daha popüler olmaya başlasa da dünya genelinde 17. Yüzyıla kadar dayandırılan bir geçmişe sahiptir. Esasında ilk başlarda tahta zemin üzerine oyma şeklinde yapılan şekiller karikatürün atası olarak kabul edilebilir. Daha sonra ise kâğıt üzerinde yazılar ile buluşan karikatürler de çoğalmaya başlamıştır.

Türkiye’de Karikatürün Tarihi Gelişimi

Türkiye’de karikatür tarihi1800’lü yıllara uzanmaktadır. Her ne kadar daha öncesinde de bu iş ile uğraşan kimseler olsa da günümüz anlamında karikatürün oluşturulmadığını ifade etmek gerekir. Ülkemizdeki ilk karikatür girişimlerinin ise batı etkisiyle oluştuğu rahatlıkla ifade edilebilir. Öyle ki profesyonel anlamda yapılan ilk karikatürlerin sahibi olan Cemil Cem, bu sanat ile Paris’te eğitim gördüğü sırada tanışmıştır. Ülkemize döndüğü zaman ise siyasikarikatürler çizerek tanınmaya başlanmıştır. Özellikle istibdat dönemi olarak nitelendirilen II. Abdülhamit dönemini mizahi bir dil ile ortaya dökmüştür. Ancak II. Abdülhamit’in karikatüre karşı tepkili olduğu da bilinenler arasındadır.

Cemil Cem Türk karikatür tarihinde son derece önemli olan karikatür albümünü 1909 yılında çıkarmıştır. Böylelikle derli toplu bir şekilde tüm karikatürler bir araya getirilmiştir. Bu karikatürler dönemi yansıtan belgeler olması sebebiyle de son derece önemlidir.

Yeni Alfabe ve Karikatür

Cumhuriyetin ilan edilmesi ve sonrasında yeni alfabeye geçilmesi ile birlikte karikatürde de yeni bir dönem başlamış oldu. Böylelikle Latin alfabeleri ile karikatürler hazırlanmaya başladı. Bu alanda Cemal Nadir Güler büyük atılımlar gerçekleştirerek ilk çizgi romanı Türk tarihine kazandırmıştır. Mizahi karikatürler açısından bakacak olursak bu dönemin halen daha tam manasıyla gelişmediğini idrak edebiliriz. Zira çizimler ile mizah yapmak yerine yazılı metinler ile mizah yapılmaya çalışılıyordu. 1950’li yıllarda ise Marko Paşa ile karikatür alanında ciddi bir devrim yaşanmıştır. Tek parti düzenine karşı olan bu dergi yaptığı mizah ile 60.000 tirajına ulaşmayı da başarmıştır. Bu ise dönemin şartlarına göre çok ciddi bir rakamdır.

1970’li yıllardan sonra artık modern karikatür döneminin başladığını ve 2000’li yıllardan sonra da teknolojinin işin içine dahil olduğunu ifade edebiliriz. Öyle ki artık çizimler dahi bilgisayar üzerinden yapılmakta ve çok daha mizahi karikatürler ortaya çıkarılabilmektedir. Hali hazırda sadece karikatür için hazırlanan karikatür dergileri ve sosyal medya hesapları bulunmaktadır. Mizahi ve eleştirile üslupları ile karikatürlerin ülke gündemini dahi etkileyebildiği görülmektedir.